“Η Τεχνική Επιτροπή για την Πολιτιστική Κληρονομιά θεωρεί ότι η προστασία της απειλούμενης πολιτιστικής κληρονομιάς του νησιού αποτελεί πρωτίστως ευθύνη των Ελληνοκυπρίων και των Τουρκοκυπρίων και ότι είναι σημαντικό τα μνημεία αυτά να διατηρηθούν, όχι μόνο επειδή αποτελούν σημαντικά σύμβολα για τις δύο κοινότητες και για την ανθρωπότητα, αλλά και επειδή έχουν εγγενή αξία καθαυτά.”

(Δήλωση Τύπου από την Τεχνική Επιτροπή για την Πολιτιστική Κληρονομιά, 6 Μαΐου 2009).

Η πολιτιστική κληρονομιά της Κύπρου είναι αποτέλεσμα της συνύπαρξης και αλληλεπίδρασης διαφορετικών και σημαντικών πολιτισμών και πολιτισμικών παραδόσεων που διαμόρφωσαν το νησί διαχρονικά. Αποτελεί κοινή κληρονομιά των Ελληνοκυπρίων και των Τουρκοκυπρίων.

Η Συμφωνία της 21ης Μαρτίου 2008, η οποία επιτεύχθηκε μεταξύ Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ), άνοιξε τον δρόμο για τη σύσταση της Τεχνικής Επιτροπής για την Πολιτιστική Κληρονομιά (ΤΕΠΚ). Η ΤΕΠΚ εργάζεται για τη διαμόρφωση ενός αμοιβαία αποδεκτού μηχανισμού για την εφαρμογή πρακτικών μέτρων με στόχο την ορθή διατήρηση, φυσική προστασία και αποκατάσταση της πλούσιας και πολυποίκιλης πολιτιστικής κληρονομιάς της Κύπρου, συμπεριλαμβανομένης της έρευνας, της μελέτης και της καταγραφής. Παράλληλα, αξιοποιεί τις πρωτοφανείς δυνατότητες που προσφέρουν οι νέες τεχνολογίες για τη δημιουργία ψηφιακής τεκμηρίωσης των μνημείων.

Η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς μπορεί να αποτελέσει ένα ισχυρό εργαλείο για την ενίσχυση του διαλόγου και της κοινωνικής συμμετοχής, καθώς και για την οικοδόμηση εμπιστοσύνης και μιας κουλτούρας ειρήνης στο νησί. Αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της συνεχιζόμενης προσπάθειας διεύρυνσης των πεδίων συνεργασίας μεταξύ Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων, η οποία μπορεί να επιτευχθεί αποτελεσματικότερα μέσα από κοινές δράσεις. Η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς συμβάλλει επίσης στη βιώσιμη ανάπτυξη και στην αμοιβαία κατανόηση.

Το επιχειρησιακό πλαίσιο της Επιτροπής Πολιτιστικής Κληρονομιάς

Ένα κοινό όραμα για την πολιτιστική κληρονομιά στην Κύπρο

Ως ακρογωνιαίο λίθο των δραστηριοτήτων της, η Τεχνική Επιτροπή έχει διαμορφώσει και προωθεί ενεργά ένα κοινό όραμα για τη σημασία της πολιτιστικής κληρονομιάς για την Κύπρο. Η Επιτροπή θεωρεί το σύνολο της πολιτιστικής κληρονομιάς ως κοινό μας πλούτο, χωρίς διακρίσεις.

Η δυνατότητα της Επιτροπής να καθορίζει, να συμφωνεί και να υλοποιεί προτεραιότητες δράσης και μια στρατηγική για το μέλλον έχει υποστηριχθεί σημαντικά από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (ΕΕ) και το Πρόγραμμα Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών (UNDP) από το 2010. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει παράσχει το μεγαλύτερο μέρος της χρηματοδοτικής στήριξης, ενώ το UNDP έχει παράσχει το προγραμματικό, υλικοτεχνικό και επιχειρησιακό πλαίσιο για την υλοποίηση των προτεραιοτήτων της Επιτροπής.

Η Επιτροπή υποστηρίζεται στο έργο της από το Συμβουλευτικό Σώμα, το οποίο αποτελείται από Ελληνοκύπριους και Τουρκοκύπριους εμπειρογνώμονες σε θέματα διατήρησης της πολιτιστικής κληρονομιάς, όπως αρχαιολόγους, αρχιτέκτονες, πολιτικούς μηχανικούς, συντηρητές και ιστορικούς τέχνης. Οι κοινές επισκέψεις παρακολούθησης και οι τακτικές συναντήσεις μεταξύ της ΤΕΠΚ, του Συμβουλευτικού Σώματος και του UNDP ενθαρρύνουν και διασφαλίζουν την άμεση συμμετοχή σε κάθε στάδιο του κύκλου υλοποίησης των έργων. Μέσω των έργων της Τεχνικής Επιτροπής δίνεται η ευκαιρία σε μικτές ομάδες Ελληνοκύπριων και Τουρκοκύπριων επαγγελματιών να συνεργάζονται για τη μελέτη και τον σχεδιασμό των προτεινόμενων επεμβάσεων για τη συντήρηση και προστασία των μνημείων, καθώς και για την παρακολούθηση της υλοποίησης των εργασιών. Η άμεση και από κοινού συμμετοχή τους στα έργα λειτουργεί, με την πάροδο του χρόνου, ως μέσο ενίσχυσης της συνεργασίας και οικοδόμησης εμπιστοσύνης, επιτρέποντας την ανταλλαγή γνώσεων και εμπειριών και δημιουργώντας ένα θετικό παράδειγμα επιτυχημένης συνεργασίας μεταξύ των δύο κοινοτήτων.